ICD یک وسیله پزشکی بسیار پیشرفته است. کیفیت طراحی و ساخت آن از استانداردهای بسیار بالایی تبعیت می کند. به همین دلیلICD در نجات جان بیماران وسیله ای کاملاً مورد اعتماد است که صدها هزار بیمار در سراسر جهان با آن به زندگی خود با کیفیت مناسبی ادامه می دهند. پوشش و جلد ICD به گونه ای است که مدارهای دستگاه در میدان های الکترومغناطیسی معمول بتوانند به درستی کار خود را انجام دهند اما گاهی ممکن است مجبور باشید در معرض میدانهای قوی الکترومغناطیسی قرار بگیرید. برای این که مطمئن باشید که ICD تحت تداخل این میدانهای قوی الکترومغناطیسی قرار نمی گیرد، ضمن مطالعه موارد زیر، به یاد داشته باشید که به محض دور شدن از چنین وسایلی،ICD دوباره بدون هر مشکلی می تواند به حفاظت از قلب شما ادامه دهد.
تاکنون متوجه شده اید کسی که ICD دارد از دسترسی به درمان موًثر در همه وقت و همه جا اطمینان دارد. شما هم یکی از پیشرفته ترین وسایل پزشکی جهان را در بدن خود دارید. این دستگاه شما را در برابر خطرناک ترین آریتمی های قلبی حفاظت می کند.
بله! آریتمی خطرناک قلبی در هر زمان و در هر مکانی شاید رخ دهد.شاید خواب باشید یا در حال ورزش. اگر احساس کردید یک آریتمی خطرناک شروع شده: به عنوان نمونه بی حالی، سیاهی رفتن چشم یا احساس تپش قلب رخ داد؛ اقدامات زیر را انجام دهید:
1- ضمن حفظ خونسردی در اولین جای ممکن به راحتی( درحالت تکیه زده) بنشینید یا دراز بکشید.
2- از هر کسی که در نزدیکی شماست بخواهید در کنار شما بماند.
3- شما همیشه با خودتان یادداشتی حاوی نام و مدل ICD ، نام، نشانی و تلفن تماس کلینیک و پزشک خود دارید. آن را در دسترس شخص کمک کننده بگذارید.( نمونه زیر)
این فرد با نام............................... وشماره تماس اضطراری الف-
ب-
دارای یک دستگاه ICD (Implantable Cardioverter Defibrillator ) می باشد.
در صورتی که دیدید مدت بیهوشی او بیشتر از یک دقیقه طول کشید یا مداوم بدنش تکان می خورد( و شوک دریافت می کند) یا حالش بهتر نمی شود، سریعاً او را به نزدیکترین درمانگاه اورژانس برسانید یا با شماره 115 تماس بگیرید.
پزشک معالج : شماره تلفن :
نام بیمارستان/کلینیک : شهر:
نام کمپانی سازنده ICD:
مدل ICD:
4- معمولاً هر پزشکی به بیمار می گوید که در صورت وقوع چه مسائلی با او تماس بگیرند. اگر در حین دریافت شوک آن مشکلات برایتان پیش آمد با پزشک یا پرستار خود تماس بگیرید. به خاطر بسپارید که آنها سوالهای زیر را از شما می پرسند:
- قبل از دریافت شوک، در حال انجام چه کاری بودید؟
- پیش از دریافت شوک، حالتان چطور بود؟ تپش قلب، بی حالی یا سیاهی رفتن چشم داشتید؟
- بعد از دریافت شوک حالتان چطور بود؟
5- اگر بعد از دریافت شوک، حالتان دوباره خوب شد و به وضع قبلی برگشتید یعنی نیازی به کار فوری نیست و می توانید با حوصله و خونسردی طبق دستورات پزشک یا پرستار خود عمل کنید.
نکته: زمانی که ICD به قلب شما شوک وارد می کند، اگر دست کسی با شما در تماس باشد عضلات قفسه سینه و بازوهای وی منقبض می شوند و شاید حالتی شبیه به پرش خفیف در بدن خود احساس کند.
6- اگر شوکهای شما متعدد و مکرر است به سرعت به درمانگاه اورژانس بروید.
7- اگر پزشک یا پرستار شما چیزی به شما نگفته که چه موقع با او تماس بگیرید، موارد زیر می تواند به عنوان نمونه کمک کننده باشد:
الف- طی 24 ساعت پس از دریافت شوک
ب- دریافت دو شوک یا بیشتر در یک روز
پ- دریافت تعداد زیاد شوک
برای شما بسیار اهمیت دارد که طبق نظر پزشک برای بررسی وضعیت قلبی و تناسب برنامه ریزی ICD با وضعیت قلب شما در موعدهای تعیین شده در کلینیک حاضر شوید. هدف از این ویزیتهای پزشکی این است که:
1- وضعیت سلامت و قلب شما ارزیابی شود و تغییراتی که لازم است اعمال گردند.
2- وضعیت باتری دستگاه ICD و برنامه ریزی درمانهای آن چک شود.
3- داروهای مصرفی، تاًثیر آنها و تغییرات احتمالی بررسی شوند.
4- جهت حمایت ذهنی و روانی به شما کمک شود.
5- به پرسشهای شما پاسخ داده شود.
این که چند وقت یکبار باید برای این ویزیتهای پزشکی مراجعه کنید متغیر است. معمولاً نوبت اول مراجعه یک ماه پس ار کارگذاری ICD است. نوبتهای بعدی با صلاحدید پزشک معالج هر 6-3 ماه یک بار خواهد بود.
در طول این مراجعات، پزشک یا پرستار از دستگاهی به نام پروگرامر استفاده می کند. این کامپیوتر تخصصی دارای یک قسمت متحرک است که با سیم به آن متصل است. این بخش روی محل ICD قرار می گیرد. در این مراجعات هیچ گونه جراحی یا کار تهاجمی صورت نمی پذیرد. این بخش از پروگرامر قادر است از روی پوست و گاه لباس با ICD درون بدن شما ارتباط برقرار کند. اطلاعات ثبت شده در ICD بدین ترتیب روی صفحه نمایشگر پروگرامر در اختیار پزشک یا پرستار قرار می گیرد. پزشک یا پرستار می تواند به همین صورت تغییرات لازم را در برنامه ریزی ICD اعمال کند.
امروزه برخی از انواع ICD مجهز به امکان Merlin@home هستند. بدین معنی که بدون مراجعه حضوری شما پزشک یا پرستار می تواند اطلاعات ICD را رویت کنند و وضعیت دستگاه و آریتمی های شما را بفهمند. برای این کار به لوازم جانبی دیگری نیاز هست که برای این منظور می توانید با پزشک یا پرستار خود یا شرکت مدد نیک طب تماس حاصل فرمایید.
داشتن یک دستگاهICD یک واقعه مثبت در زندگی شماست. شما با داشتن ICD با آرامش خیال و اطمینان از دسترسی به درمان فوری در صورت نیاز، راحت تر زندگی می کنید. شاید در ابتدا ترس، نگرانی یا حتی عصبانیت شما باعث شود که مزایای داشتن ICD کم رنگ جلوه کند ولی اگر به توصیه های پزشک یا پرستار خود گوش دهید و جواب پرسشهای خود را بیابید، بزودی با دستگاه خود کنار خواهید آمد و پس از مدتی نگرانی ها جای خود را به اطمینان و آرامش خواهند داد.
برای این که بهتر و زودترICD خود را بپذیرید، پزشکان چند توصیه زیر را ارائه می دهند:
1- پرسش کنید و جواب سوالها را پیدا کنید.
2- برای شرایط اورژانس و فوریتهای پزشکی برنامه ریزی نمائید.
3- درباره شرایط مناسب زندگی با ICD و احتیاطهای لازم اطلاعات کسب کنید.
4- با چند بیمار دیگر دارای ICD ارتباط داشته باشید و ازتجارب آنها استفاده فرمایید.
5- با طرز کار ICD آشنا شوید
6- دوستان و اقوام خود را از اطلاعات موجود آگاه سازید.
7- بهتر است کسی که می تواند در موارد بالا به شما کمک کند، در ویزیتهای پزشکی همراه شما باشد.
خانواده و دوستان نزدیک می توانند بزرگترین نقش را در پذیرش ICD ایفا کنند. این کتاب را به آنها بدهید تا مطالعه کنند و اجازه دهید تا بیشتر در مورد ICD بخوانند و بدانند. آنها بیشتر از هر کس دیگری می توانند به شما کمک کنند.
واکنش افراد گوناگون در برابر تغییرها متفاوت است. دو نفر که در یک شرایط مساوی تحت جراحی کارگذاریICD در یک بیمارستان و توسط یک پزشک قرار می گیرند را تصور کنید: آقای الف ICD را موهبتی می داند که به او اجازه می دهد زندگی دوباره ای را آغاز کند ولی آقای ب آن را مانند یک مجازات می داند که پایانی بر زندگی اوست.
این خود شما هستید که تصمیم می گیرید چه واکنشی در برابر یک تغییر بروز دهید. بهتر است حالا که عامل این استرس را می شناسید، برا ی کنترل آن اقدامات خود را پله- پله برنامه ریزی کنید. یک رژیم غذایی مناسب و عملی، کمی تحرک و ورزش متناسب با توصیه های پزشکی و آرامش بخشی ( relaxation ) می توانند بسیار کمک کننده باشند. کم کم این کارها را شروع کنید. اگر تصور خوبی و تصویر خوبی از وضعیت خود در ذهن داشته باشید، بتدریج به آن دست می یابید.
- در مورد دستگاه خود حرف بزنید اما از مقایسه خود با دیگران بپرهیزید.
- از هر راه ممکن اطلاعات بیشتری درباره دستگاه و وضعیت پزشکی خود کسب کنید.
- ارتباط خود را با دوستان و اقوام تقویت کنید. ارتباط بهتر با اطرافیان در کنترل استرس به شما کمک می کند.
- آنچه را که درباره دستگاه خود فکر می کنید و احساسی که نسبت به آن دارید را روی کاغذ بنویسید. آنچه را درباره وضعیت جسمی خود انتظار دارید به وقوع بپیوندد، نیز بنویسید. سپس آن را بخوانید و سعی کنید نکات منفی آن را در ذهن و رفتار خود اصلاح کنید.
مسلم است که کارگذاریICD برای شما، خانواده شما را هم تحت تاثیر قرار می دهد. این تاثیر چیزی نیست که ظرف چند ساعت یا چند روز تمام شود بلکه روندی ست که شاید چند هفته یا چند ماه طول بکشد.اگرچه می دانیم بیماریها وجود دارند اما هرگز دوست نداریم که فکر کنیم خودمان یا یکی از اقوام نزدیک خودمان دچار بیماری شده اند. برای این که بتوانید بهتر با این واقعیت رو به رو شوید و به خانواده خود کمک کنید، توصیه های زیر را به کار ببندید:
1- به یکدیگر گوشزد کنید که استرس این بیماری بر روی تک تک اعضای خانواده اثر می گذارد.
2- همه خانواده را تشویق کنید که در تصمیم گیری ها شرکت فعال داشته باشند.
3- بیشتر روی آنچه به دست آورده اید تمرکز کنید.
4- صادقانه با یکدیگر صحبت کنید و احساسات منفی خود را بروز دهید بدون این که کسی را سرزنش نمائید.
اگر توصیه های پزشکی را جدی نمی گیرید و بموقع برای ویزیت پزشکی به پزشک معالج مراجعه نمی کنید یعنی در پذیرش بیماری و درمان آن، یعنی ICD ، دچار مشکل شده اید. حتماً برای رفع آن از پزشک یا پرستار خود کمک بخواهید. قدم مثبت برداشتن نشانه شخصیت قوی افراد است.
ICD دستگاهی بسیار پیشرفته است که برای درمان فوری آریتمی های خطرناک قلبی طراحی شده است. پس لازم نیست فعالیتهای خود را محدود کنید. شما هم اکنون درمانهای فوری را همیشه با خود دارید، بنابراین می توانید آزدانه در فعالیتهای گوناگون شرکت نمایید.
اکثر افراد می توانند مدتی پس از عمل جراحی ICD، دوباره به کار و زندگی خود برگردند، اگر چه پزشک معالج ممکن است از شما بخواهد از برخی کارها پرهیز کنید. از آنجا که آریتمی های خطرناک قلبی می توانند باعث از دست رفتن هشیاری فرد شوند، برخی کارها شاید خطرآفرین باشند: بالا رفتن از نردبان، به تنهایی شنا کردن و... در مورد امکان رانندگی با پزشک معالج مشورت بفرمائید.
سایر فعالیتها مانند پیاده روی، آشپزی و سایر کارهایی از این قبیل بدون هرگونه مشکلی برای اکثریت بیماران مجاز است.نوع شغل افراد باید به طور دقیق با پزشک معالج مطرح شود تا راهنمایی لازم انجام گردد. در این بین جوشکاری، کار با وسایل برقی سنگین که تولید جرقه می کنند مانند اره های بنزینی، کار با وسایلی که میدان مغناطیسی قوی دارند، کار در خطوط برق فشار قوی یا کار نصب و تعمیر فرستنده های تلویزیونی و رادیویی ممنوع هستند.
برای انجام کارهای پزشکی، دندانپزشکی یا فیزیوتراپی باید نوع کار دقیقاً مشخص باشد. جراحی هایی که به الکتروکوتر نیاز دارند، رادیوتراپی، دستگاه های سنگ شکن، سمعکهایی که سیم آنها از گردن پائین می آید و دیاترمی باید با احتیاط زیاد انجام شود. کارهایی که با اطمینان و بدون تداخل عمل قابل انجام است عبارتند از: کارهای رادیولوژی تشخیصی با اشعه X ( در ماموگرافی دقت شود که فشار مکانیکی زیادی به ICD وارد نشود)، کارهای دندانپزشکی از جمله استفاده از جرمگیری با اولتراسوند، و فلوروسکوپی.MRI و استفاده از محصولات مغناطیسی درمان درد در ناحیه سر وسینه به مدل دستگاه و لید بستگی دارد. هم اکنون پیس میکرها و آی سی دی های زیر به طور کامل یا نسبی امکان MRI را برای بیمار میسر کرده است:
پیس میکرAssurity
آی سی دی Ellipse
دقت بفرمایید که با پیس میکرهای قابل MRI یک دستگاه کوچک به بیمار تحویل داده می شود که قبل و بعد از MRI باید از آن استفاده کند تا دستگاه آماده انجام MRI شود.
در فیزیوتراپی بهتر است از TENS استفاده نشود. سونوگرافی تشخیصی منعی ندارد. وسایل و لوازم خانگی و شخصی مانند مایکرو- ویو و ریش تراش برقی در صورتی که اتصالی یا مشکلی د رموتور آنها نباشد، برای ICD خطری ندارند. اما تلفن همراه وسیله ای ست که بهتر است تا حد ممکن دور ازICD نگهداری شود. تلفن همراه و تلفن بی سیم را روی گوش طرف مقابل ICD قرارد هید یا درصورت امکان از وسایل انتقال صوتی(earphone ) استفاده کنید.
شما بتدریج و تحت راهنمایی پزشک معالج می توانید فعالیتهای خود را افزایش دهید. زمان دقیق برگشتن به زندگی عادی از جمله برگشتن به کار به چندین مساله مرتبط است. پزشک معالج شما می تواند بسته به شرایط خاص شما به پرسشهای شما در موارد زیر پاسخ گوید:
- استحمام و دوش گرفتن
- بازگشت به کار
- فعالیتهای جنسی
- ورزش کردن
- سایر سرگرمی ها و فعالیتها
دقت بفرمائید که پزشک طی عمل جراحی لیدها را از نزدیکی معمولاً کتف چپ وارد سیاهرگهای اصلی بدن شما نموده است و لیدها را به قلب رسانده است. سپس دستگاه را در یک جیب زیرپوستی یا زیر عضلانی قرار داده و انتهای لیدها را به ICD متصل کرده است. پس طبیعی است که از شما خواسته می شود برای مدتی بازوی دست چپ( یا دست طرف ICD کار گذاشته شده) را زیاد باز نکنید و از برداشتن بارهای سنگین با آن بپرهیزید.
بدیهی است در محل کارگذاری ICD یک زخم کوچک قرار دارد. در صورت بروز خونریزی زیاد یا خروج ترشحات زیاد از محل بخیه، تورم شدید محل زخم، یا طولانی شدن غیر طبیعی ترمیم زخم با پزشک خود مشورت کنید.
دقت فرمائید که:
1- همیشه داروهای تجویز شده را بموقع تهیه و در موعدهای مقرر مصرف نمائید.
2- از وارد آمدن ضربه و فشار به محل قرارگیری ICD جلوگیری فرمائید.
3- از پوشیدن لباسهای تنگ که بر روی ICD فشار می آورد، بپرهیزید. از جمله پوشیدن کرستها، کمربندها، بند کیف زنانه و...
خواهشمند است که همواره اطلاعات مربوط به نوع ICD و لیدها را همراه خود داشته باشید تا در صورت بروز فوریتهای پزشکی در دسترس باشند.
وظیفه ICD نظارت بر ریتم قلبی و درمان انواع آریتمی هاست. درمانICD به روش الکتریکی است. اگر بیماری دچار تاکیکاردی سینوسی یا تاکیکاردی فوق بطنی یا سایر آریتمی های غیرخطرناک شود، ICD اطلاعات مربوطه را می تواند ثبت کند. پزشک می تواند از این اطلاعات در بهتر کردن نوع یا مقدار داروهای مصرفی شما استفاده کند. همچنین ICD دارای برخی پارامترها و توانایی هاست که در صورت صلاحدید پزشک، می توانند در کاهش آریتمی های غیرخطرناک در کنار داروها به شما کمک کنند.
اگر شما دچار انواع خطرناک آریتمی بطنی شوید، ICD به سرعت آن را تشخیص می دهد. ابتدا ICD تلاش می کند تحریکهای خفیفی را از طریق لید بطنی به قلب شما وارد کند. شما اصلا" متوجه این تحریکهای خفیف نخواهید شد. اما همیشه این تحریکهای خفیف کارساز نیستند.
اگر تحریکهای خفیف کارساز نشد، ICD از تحریک الکتریکی قوی استفاده می کند همان چیزی که اصطلاحاً شوک نامیده می شود. میزان این شوک به مراتب کمتر از میزان شوکهایی ست که توسط دستگاه های موجود در بیمارستان به قفسه سینه بیماران وارد می شود. کسانی که ICD ندارند، در صورت بروز آریتمی بطنی خطرناک باید از همین دستگاه های بیمارستانی شوک دریافت کنند و البته دارو هم برای آنها تزریق می شود.گاهی اوقات به ویژه به دنبال شوک، ممکن است قلب کندتر از حد طبیعی بتپد. در این موقع، ICD با تحریکهای الکتریکی خفیف قلب را به انقباض وا می دارد و سرعت ضربان قلب را در حد قابل قبول نگه می دارد. این تحریکها هم اصلاً احساس نمی شوند.
بهتر است با انواع درمانهای الکتریکی که توسط دستگاه ICD اعمال می شود، آشنا شویم:
1- تحریک های خفیف الکتریکی(Pacing )
وقتی قلب بیمار دچار یک تاکیکاردی بطنی یا VT می شود، درواقع ریتم قلب منظم و تند است و رهبری الکتریکی قلب از دست گره سینوسی دهلیزی خارج شده و انتشار امواج الکتریکی به طور غیر طبیعی از بطن آغاز می شود. معمولاً در طول VT قلب بیمار در حدود 150 تا250 بار در دقیقه می تپد. یکی از راه های درمان این است که ICD تحریکهای خفیف الکتریکی را با سرعتی بیشتر از تعداد ضربانVT به قلب بیمار وارد کند، تا کنترل الکتریکی قلب را از دست بطن خارج کند و فرصتی فراهم آورد تا گره سینوسی دهلیزی بر فعالیت الکتریکی قلب مسلط شود.
این تحریک ها به صورت یک یا چند دسته تحریک خفیف الکتریکی و هر دسته مشتمل بر چندین تحریک است. تعداداین تحریکها را پزشک برنامه ریزی می کند. به طور معمول بیماران اصلاً متوجه این درمان نمی شود و به عبارت دیگر، این درمان با درد یا ناراحتی همراه نیست.
در حدود 60 تا 80 درصد موارد، این تحریکها موفق می شوند به VT خاتمه دهند. به این تحریکها ATP یا Anti-Tachycardia Pacing گفته می شود.
تحریکهای خفیف الکتریکی در یک مورد دیگر هم استفاده می شوند. اگر ضربان قلب از حد طبیعی پائین تر بیاید، ICD با کمک این تحریکهای خفیف الکتریکی تعداد ضربان قلب را در حد برنامه ریزی شده نگاه می دارد.
2- تحریک قوی الکتریکی یا شوک
اگر قلب بیمار دچار فیبریلاسیون بطنی یا VF شود یا اگر VT با تحریکهای خفیف الکتریکی خاتمه نیابد، ICD به تحریک قوی الکتریکی یا وارد کردن شوک روی می آورد. با توجه به خطرناک بودن این گونه آریتمی ها، پزشک ICD را طوری برنامه ریزی می کند که در موارد فوق به قلب شما از طریق سیمها شوک وارد کند. از آن جا که این شوک مستقیماً به قلب وارد می شود، میزان آن کمتر از دستگاه های شوک بیمارستانی است. از طرف دیگر، شوک با دستگاه های بیمارستانی چون از روی پوست انجام می شود، گاهی باعث آزردگی پوستی می شود ولی شوک ICD هیچ آسیبی به پوست نمی رساند. البته شما شوکها را احساس می کنید؛ احساسی که ناخوشایند است ولی نجات بخش.
شوک بین دستگاه ICD و لیدِ کار گذاشته شده در بطن راست اعمال می شود و تمام امواج الکتریکی موجود در قلب را خاموش و ساکت می کند. بدین ترتیب فرصت دوباره ای به گره سینوسی دهلیزی داده می شود تا کنترل الکتریکی قلب را برعهده گیرد.
نزدیک به بیست سال است که ICD جان صدها هزار بیمار قلبی را در سراسر جهان و گاه در نقاطی دورافتاده و بدون امکانات بیمارستانی یا در طی سفر نجات داده است. این دستگاه به شما کمک می کند تا با وجود بیماری قلبی، بدون نگرانی روال عادی زندگی را سپری فرمائید.
ICD مخفف عبارت زیر است: Implantable Cardioverter Defibrillator
به زبان فارسی می توان گفت یک دستگاه شوک الکتریکی ویژه قلب با قابلیت کارگذاری درون بدن. این دستگاه که از پیشرفته ترین محصولات مهندسی پزشکی جهان به شمار می آید در قسمت بالای قفسه سینه در زیر پوست یا زیر عضله کار گذاشته شده ، از طریق یک یا چند سیم به قلب متصل می شود. به این سیمها، الکترود یا لید گفته می شود. یک کامپیوتر تخصصی به نام پروگرامر جهت برنامه ریزی ICD توسط پزشک یا پرستار شما به کار گرفته می شود.
لیدها مسیرهایی با قابلیت انتقال دوطرفه سیگنالهای الکتریکی هستند. آنها می تواننند جریانهای الکتریکی ظریف درون قلب را دریافت کرده، به ICD گزارش کنند. ICD از این سیگنالها متوجه ریتم و سرعت ضربان قلب می شود. در صورت بروز آریتمی، ICD می تواند نوع آن را تعیین کند. پزشک معالج شما ICD را به گونه ای برنامه ریزی می نماید که ICD در برابر آریتمی ها درمانهای مورد نظر پزشک شما را اعمال کند.
آقای م 60 ساله، که حدود یک سال قبل یک مورد سکته قلبی داشته است، در حال برگشت از مراسم عروسی یکی از اقوام نزدیک خود بود. او روز خوبی را پشت سر گذاشته بود. شادی مراسم ازدواج یکی از اقوام نزدیک برای او بسیار خوشایند بود. اگرچه در کنار این استرس مثبت، تحمل هوای گرم تابستان و تعریق زیاد، فشار ناشی از زیاده روی در خوردن به ویژه خوراکهای چرب، پیمودن مسافت 50 کیلومتری بین منزل تا محل مراسم و بالعکس در خودرویی بدون خنک کننده و... او را بسیار خسته کرده بود.
او در جاده بین شهری در هنگام برگشتن به منزل دچار یک آریتمی قلبی خطرناک می شود که در پزشکی به آن فیبریلاسیون بطنی یا VF گفته می شود. برای نجات از VF در وسط یک جاده بین شهری شانس نجات خیلی کم است.
خوشبختانه، بنا به توصیه پزشک معالج در بدن آقای م 3 ماه پس از سکته قلبی یک دستگاه ICD کار گذاشته شده بود. دستگاه ICD ضمن تشخیص آریتمی خطرناک وی، با درمان بموقع و در کوتاهترین مدت، آقای م را از خطر حتمی رهایی داد.
شما چقدر با دستگاه ICD آشنایی دارید؟
تا زمانی که گره سینوسی دهلیزی سالم است و به درستی امواج الکتریکی در قلب هدایت می شوند، تپیدن قلب هم از نظم طبیعی خود پیروی می کند. به این وضعیت طبیعی، ریتم سینوسی گفته می شود. ریتم سینوسی عبارت است از تپش منظم قلب که به بهترین حالت پمپ خون در بدن می انجامد.
علاوه بر ریتم قلب، تعداد ضربان قلب هم مهم است. اگر تعداد ضربان قلب زیاد باشد و همچنان از ریتم سینوسی تبعیت کند، مانند زمانی که یک فرد سالم می دود، تاکیکاردی سینوسی نامیده می شود. تاکیکاردی یک واژه مرکب لاتین است : تاکی به مفهوم تند و کاردی به معنی قلب است.
اگر منشا تعداد زیاد ضربان قلب گره سینوسی دهلیزی نباشد، یا به عبارت دیگر کنترل ضربان قلب از دست این گره خارج شود، یک نوع تاکیکاردی غیرطبیعی رخ می دهد. اگر منشا تحریک الکتریکی از بطن باشد، به آن تاکیکاردی بطنی یا VT گفته می شود.VT یک آریتمی خطرناک قلبی تلقی می شود که در آن خون پمپ شده به بدن کمتر از حالت طبیعی است. گاهی اوقات VT خود به خود بهبود می یابد ولی اگر این اتفاق نیفتد و VT برای مدت طولانی طول بکشد، ممکن است خطرهای جبران ناپذیری در پی داشته باشد. اگر کنترل تحریک الکتریکی قلب در دست بطن نباشد و در بالاتر از بطن قرار داشته باشد ( جایی بجز گره سینوسی دهلیزی) تپش قلب ناشی از آن تاکیکاردی فوق بطنی یا SVT نامیده می شود.SVT اگرچه ممکن است به صورت تپش قلب احساس شود ولی آریتمی خطرناکی محسوب نمی شود.
گاهی اوقات اصلاً ریتم قلب منظم نیست. به عبارت دیگر، چندین مرکز در قلب سعی می کنند کنترل الکتریکی قلب را به دست بگیرند ولی هیچ یک کاملاً موفق نمی شوند. به هر ترتیب، در این وضع کنترل الکتریکی قلب کاملاً از دست گره سینوسی خارج می شود. اگر این هرج و مرج الکتریکی در دهلیزها اتفاق بیفتد به آن فیبریلاسیون دهلیزی یا AF گفته می شود؛ در این حالت قلب تند و نامنظم می تپد و پمپ خون کمی دچار اختلال می شود. ریتمAF به خودی خود کشنده نیست ولی امکان سکته مغزی را می افزاید و از این رو به درمان و توجه خاص نیاز دارد.
حتماً می توانید حدس بزنید که وقوع چنین هرج و مرج الکتریکی در بطن ها بسیار خطرناک است. این آریتمی، فیبریلاسیون بطنی یا VF خوانده می شود. در این آریتمی قلب دیگر نمی تواند بتپد چون انقباض عضلات به طور گروه های غیر منظم و مانند نوعی لرزش انجام می شود. در ریتم VF قلب نمی تواند خون را پمپ کند و از این رو اکسیژن رسانی به بافتهای بدن متوقف می شود. هر چه VF بیشتر طول بکشد، شانس سالم و زنده ماندن بیمار کاهش می یابد. اگر VF برای مدت نسبتاً طولانی طول بکشد (حدود 5 دقیقه) و به هرترتیب بیمار جان سالم به در می برد، گاه بیمار با صدمات جبران ناپذیرمغزی و کاستی های عصبی روبه رو می شود.
معمولاً کسانی که به تپش قلب دچار هستند و تپش تند قلب را احساس می کنند، گاهی با کندی ضربان قلب هم رو به رو می شوند. کند شدن زیاد ضربان قلب با کاهش قدرت پمپ خون می تواند خطرآفرین باشد.
شما هم اکنون یکی از دو میلیون نفری هستید که با داشتن یک پیس میکر قلبی در بدن خود می توانید از زندگی خود مانند گذشته لذت ببرید. این وسیله پزشکی کوچک ولی پیشرفته(pacemaker) که برخی به آن « ضربنساز قلب» یا« باتری قلب» هم می گویند به بیماران دارای تعداد کم ضربان قلب اجازه می دهد بار دیگر به فعالیتهای روزمره خود بازگردند.
در گذشته، نخستین پیس میکرها بسیار بزرگ بودند و امکان کارگذاری آن در داخل بدن نبود. بنابراین بیمار برای زنده ماندن مجبور بود همیشه روی یک تخت کنار این دستگاه بخوابد. بتدریج با حرکت رو به جلوی فن آوری و مهندسی، اندازه پیس میکرها به حدی رسید که در داخل شکم بیمار کار گذاشته شود ولی کارگذاری آن در اکثر موارد با یک جراحی بزرگ و گاهی جراحی قلب باز همراه بود که مشکلات خاص خود را داشت. پیس میکرهای امروزی با اندازه ای بسیار کوچک و با یک عمل ساده، بیمار را به زندگی عادی بر می گردانند. امروزه پیس میکرهای بسیار پیشرفته Saint Jude Medical نه تنها برای نجات جانها بلکه در بسیاری از موارد برای بهبود کیفیت زندگی بیماران کار گذاشته می شوند.
Saint Jude Medical با نزدیک به نیم قرن تجربه در ساخت پیس میکرهای قلبی، همواره در کنار دستگاه های قابل اطمینان خود با خدمات مناسب به جامعه پزشکی آنها را در ارتقای کیفیت زندگی بیماران خود یاری کرده است.
با این وسایل کوچک و پیشرفته بیش از دو میلیون انسان امروزه می توانند دوباره به خانواده خود برگردند و در کنار فرزندان و یا نوه های خود باشند، به سفر بپردازند و از طعم زندگی سرخوش شوند. کسانی که قبلاً شاغل بوده اند، می توانند دوباره به کار خود بازگردند و به زندگی عادی خود ادامه دهند.
قلب و ناهنجاری های قلبی
قلب یک ماهیچه تو خالی ست. فضای خالی وسط قلب به چهار حفره یا اتاقک تقسیم می شود. به اتاقک های بالایی، دهلیز(دهلیز راست و دهلیز چپ) و به اتاقک های پایینی، بطن( بطن راست وبطن چپ) گفته می شود. پس می توان قلب را به دو نیمه راست( شامل دهلیز راست و بطن راست) و نیمه چپ( شامل دهلیز چپ و بطن چپ) هم قسمت کرد. قلب راست از طریق دهلیز راست خون تیره را از سراسر بدن بجز ریه دریافت می کند و بطن راست این خون را به ریه ها پمپ می کند. پس از اکسیژن گیری در ریه ها، خون روشن به دهلیز چپ سرازیر می شود و بطن چپ خون پر اکسیژن را به تمام اعضای بدن می فرستد. کارکرد پمپ قلب به تحریکهای الکتریکی تولید شده در اتاقکهای بالایی قلب و هدایت آن به بطن ها بستگی دارد.
پیس میکر طبیعی قلب یک غده یا گره کوچک است که در دهلیز راست قرار گرفته و گره سینوسی نام دارد. گره سینوسی تحریک الکتریکی را تولید می کند و سرعت ضربان قلب به تعداد این تحریکها بستگی دارد. به عبارت دیگر، ریتم قلب یا آهنگ تپش قلب قبل از هر چیز توسط کارکرد گره سینوسی کنترل می شود.
تحریک الکتریکی پدید آمده در اتاقکهای بالایی به بطن ها( اتاقکهای پایینی) منتقل می شوند، چیزی که برای جمع شدن و انقباض ماهیچه قلب و پمپ کردن خون واجب است. این انقباض عضله قلب را ما به صورت نبض در رگ یا به صورت تپیدن قلب در قفسه سینه می توانیم حس کنیم. انتقال تحریک الکتریکی از دهلیز به بطن ها در حالت عادی از یک راه اختصاصی هدایت جریان الکتریسته صورت می گیرد. این راه اجزای گوناگونی دارد: گره دهلیزی- بطنی، دسته هیس و فیبرهای کوچک پورکنژ. کارکرد درست تمام این اجزا برای حفظ سلامت آهنگ تپش قلب ضرورت دارد.
در حال استراحت، قلب فرد سالم بین شصت تا هشتاد بار در دقیقه می تپد، یعنی حدود 100،000 بار در روز. در زمان تحرک بدنی یا هیجان روحی نیاز بدن به اکسیژن زیاد می شود. برای این که نیاز اضافه بدن به اکسیژن برآورده شود، تعداد ضربان قلب به بیش از 100 بار در دقیقه افزایش می یابد.
عوامل متعدد و گوناگونی مانند بیماریها یا روند طبیعی افزایش سن بر آهنگ طبیعی تپش قلب می توانند موثر باشند. شایع ترین ناهنجاری ها، مشکلاتی است که در راه اختصاصی هدایت تحریک الکتریکی به وجود می آید و گاه حتی این راه را مسدود می کندو اجازه نمی دهد تحریک الکتریکی از دهلیز به بطن ها برسد. در این صورت، قلب نامنظم یا بسیار کند می تپد.
شاید این امر در زمان استراحت قابل تحمل باشد اما مسلماً در حالت تحرک جسمی یا هیجان احساسی مشکل آفرین می شود. در این وضع که نیاز بدن به اکسیژن بالارفته ولی قلب نمی تواند تعداد ضربان قلب را افزایش دهد، خون کافی به همه اعضای بدن نمیرسد و بیمار احساس سیاهی رفتن چشم، ضعف یا خستگی را تجربه می کند. عبارت پزشکی مورد استفاده برای این ناهنجاری« برادیکاردی» است: برادی به معنی کند و کاردی به معنی قلب.
گاهی مشکل در گره سینوسی و در تولید تحریک الکتریکی وجود دارد. بدین ترتیب دو ناهنجاری شایع عبارتند از: نشانگان سینوس بیمار و بلوک شدن( بسته شدن) گره دهلیزی- بطنی( گره AV).
در نشانگان سینوس بیمار، گره سینوسی دچار مشکل شده و تولید تحریکهای الکتریکی به صورت نامنظم یا به تعداد کم صورت می پذیرد. بنابراین قلب نمی تواند در صورت افزایش نیاز بدن به اکسیژن تعداد ضربان قلب را به طور متناسب زیاد کند. در بلوک گره دهلیزی-بطنی(گرهAV)، هدایت تحریک الکتریکی از دهلیز به طرف بطن ها به طور کامل یا به طور نسبی قطع می شود. اگر راه الکتریکی بین دهلیز و بطنها به طور کامل قطع شود، نقطه ای در بطن شروع به تولید کند تحریک ااکتریکی می کند، به اندازه ای که فرد زنده بماند. در این حالت بیمار به سرعت به یک دستگاه پیس میکر نیاز دارد.
دستگاه پیس میکر
پیس میکرهای امروزی می توانند با نیازهای خاص بیمار در هر لحظه خود را تطبیق دهند. به یاد داشته باشید که وقتی می گوییم: پیس میکر؛ منظور یک سیستم کامل است که شامل پیس میکروسیم( یا سیمهای) آن می باشد. پیس میکرها به طور معمول در زیر پوست در قسمت بالای قفسه سینه کار گذاشته می شوند و توسط یک یا دو یا سه سیم( لید) به قلب وصل می گردند.
پیس میکر در واقع یک سازنده(ژنراتور) تحریک الکتریکی به شمار می آید. این ژنراتور کوچک حداقل شامل دو بخش است: باتری کوچک و فشرده و مدار الکترونیکی مینیاتوری. پیس میکرهای امروزی فقط در صورتی وارد عمل می شوند که قلب نتواند آهنگ تپش قلب را در محدوده طبیعی و متناسب با نیازهای فرد برقرار سازد.
بنابراین پیس میکر هم می تواند تحریک الکتریکی تولید کند، هم می تواند فعالیت الکتریکی قلب را تشخیص دهد و حس کند. در صورتی که پیس میکر هیچ گونه فعالیت الکتریکی خود به خودی از قلب بیمار حس نکند، تحریک الکتریکی تولید کرده، از راه لیدها به سوی قلب روانه می نماید. بدین ترتیب، ماهیچه قلب به دنبال تحریک الکتریکی منقبض می شود. حتماً به یاد دارید که دستگاه پیس میکر با یک یا چند سیم به قلب متصل است که به این سیمها«لید» گفته می شود.لید یک سیم بسیار نازک است که اطراف آن با یک عایق پوشیده شده است؛ یعنی یک سیم روکش دار است. انتهای لید بسته به نوع پیس میکر در دهلیز راست یا بطن راست قرار می گیرد. ابتدای لید در سوراخهای ویژه ای که در دستگاه پیس میکر وجود دارد محکم می شود. لید فعالیت الکتریکی قلب را حس و به پیس میکر منتقل می کند. پیس میکر مانند یک رایانه کوچک بر پیه این اطلاعات الکتریکی دریافتی، در صورت نیاز، تحریک الکتریکی تولید کرده، از راه لید به قلب می فرستد.
بر اساس نوع بیماری و صلاحدید پزشک، برای برخی بیماران پیس میکر تک حفره ای( با فقط یک لید) و برای سایرین پیس میکر دو حفره ای(دارای دو لید) کار گذاشته می شود. پیس میکر تک حفره ای به طور معمول فقط در بطن راست نسبت به حس کردن فعالیت الکتریکی قلب یا نتقال تحریک الکتریکی پیس میکر اقدام می کند. البته در برخی موارد خاص، لید پیس میکر تک حفره ای به جای بطن راست، در دهلیز راست کار گذاشته می شود. محرز است که پیس میکر دو حفره ای در هر دو اتاقک بطن راست و دهلیز راست این دو عمل را انجام می دهد.
بسیاری از پیس میکرها می توانند به طور خودکار تعداد ضربان قلب را با شرایط بدنی و روحی فرد تطبیق دهند. این امکان تنظیم تعداد ضربان قلب به واسطه یک حسگر(sensor) میسر می شود. بدین ترتیب که حسگر مزبور تغییرات به وجود آمده در پارامترهای فیزیکی خاصی را می سنجد و بر پایه آن اطلاعاتی را درباره میزان نیاز بدن به خونرسانی بیشتر به پیس میکر ارائه می کند.
به عنوان نمونه در هنگام دویدن، شنا کردن، باغبانی یا برخی کارهای خانه بدن به طور کلی به خونرسانی بیشتری احتیاج پیدا می کند و پیس میکر از طریق حسگر خود متوجه این نیاز بیشتر می شود و برای برآورده کردن آن تعداد ضربان قلب را افزایش می دهد.
پزشک معالج شما بر اساس وضعیت بیماری دستگاه مناسب برای شما را انتخاب کرده است. این گزینش به گونه ای بوده که علاوه بر رفع نیازهای شما به بهبود آریتمی های کند قلب شما هم بینجامد.
کارگذاری پیس میکر
همان گونه که در بخشهای پیش گفته شد با فن آوری امروز، کارگذاری دستگاه پیس میکر در بدن بیمار کاری ساده و بی خطر است. این عمل به طور معمول در کمتر از یک ساعت به پایان می رسد. معمولاً پزشک تحت بی حسی موضعی، لیدها را از طریق ساهرگی که زیر استخوان ترقوه قرار دارد به درون قلب راست می فرستد. چون بافت رگ و قلب دردی حس نمی کنند، این کار هیچ دردی برای بیمار به وجود نمی آورد.
در اتاق مخصوص کارگذاری پیس میکر، مانیتورهایی شبیه به تلویزیون قرار دارد که پزشک با استفاده از اشعه ایکس در این مانیتورها می تواند جایگذاری لیدها را دنبال کند و انجام دهد. پس از اطمینان از مناسب بودن جای انتهای لیدها، ابتدای لیدها به پیس میکر وصل می گردد. سپس خود پیس میکر در حفره ای که در بالای قفسه سینه،زیر پوست آماده شده است کار گذاشته و در پایان، محل بریدگی با بخیه بسته می شود.
پس از کار گذاری پیس میکر
در حالت طبیعی، بهبودی به سرعت حاصل می شود، اگر چه شاید در محل زخم بریدگی، کمی سوزش احساس کنید که با داروی مسکن قابل بهبود است. به طور کلی، مانند هر تغییر دیگری که در زندگی پیش می آید، برای عادت کردن به پیس میکر به زمان نیاز دارید و کم کم به آن عادت می کنید.
دقت کنید. موارد زیر از لحاظ پزشکی اهمیت زیادی دارد و در صورت مشاهده، آنها را به پزشک خود گزارش کنید:
1- قرمزی، داغی، ورم یا خروج مایع از محل زخم بریدگی
2- تب، منگی، درد قفسه سینه یا ضعف و خستگی طولانی و غیرعادی
علاوه بر این، در چند روز ابتدایی پس از کارگذاری پیس میکر، از انجام حرکتهای تند و باز کردن بیش از حد بازوی طرف پیس میکر بپرهیزید.
به طور معمول به فاصله کوتاهی بعد از کارگذاری پیس میکر، باید توسط پزشک معالج/پرستار خود ویزیت شوید. در این ویزیت، فعالیت الکتریکی قلب و کارکرد پیس میکر مورد ارزیابی قرار می گیرد؛ یعنی با واسطه یک دستگاه مخصوص، از روی پوست و بدون نیاز به هرگونه کار جراحی قسمتی از این دستگاه که بخش برنامه ریز نامیده می شود از روی پوست، بر روی محل پیس میکر قرار می گیرد و با امواج رادیویی با پیس میکر ارتباط برقرار می کند. این کار هیچ درد یا ناراحتی به همراه ندارد. این کار طبق نظر پزشک به طور مرتب تکرار خواهد شد. پزشک/پرستار در این ویزیت ها از وضعیت قلب شما و کارکر پیس میکر و عمر باقیمانده باتری پیس میکر اطلاع حاصل می کند.
همه این ها را گفتیم که بدانید پس از کارگذاری پیس میکر به زودی به فعالیتهای عادی و زندگی روزمره خود باز می گردید.
زندگی با پیس میکر
کم کم به زندگی عادی خود بر می گردید. لطفاً برای کمک به خودتان به نکات زیر توجه فرمائید:
1- داروهای تجویز شده را طبق نظر پزشک معالج مصرف کنید. اگر در این رابطه مشکلی دارید، با پزشک خود مشورت نمایید.
2- یاد بگیرید که چگونه می توان نبض خود را گرفت و تعداد آن را شمرد. اگر گاهی احساس ناراحتی می کنید، نبض خود را بگیرید و تعداد آن را در یک دقیقه(60 ثانیه) بشمارید.
3- حضور در نوبتهای ویزیت، به ویژه از نظر بررسی عمر باقیمانده باتری، نقش مهمی دارد. به طور منظم در ویزیتهای پزشکی خود حاضر شوید.
4- همیشه یک کارت یا یادداشت حاوی مشخصات خود، پیس میکر و پزشک معالج و بیمارستان وی همراه خود داشته باشید.
5- اگر به سفر می روید حتماً درباره جزئیات سفر و مدت آن با پزشک خود مشورت کنید.
تغییر در زندگی؟
با پیس میکری که دریافت گرده اید، می توانید با اطمینان از زندگی خود لذت ببرید. شما می توانید کارهای قبلی خود را مانند پرورش گیاهان، انجام کارهای خانه و... انجام دهید. شنا کنید، دوش بگیرید، به حمام بروید، بدون هیچ تغییری. درباره ورزشهای مورد علاقه، سرگرمی ها، رانندگی و فعالیت جنسی از پزشک خود سوال کنید.
شکی نیست که برای تشخیص بیماری و درمان باید به متخصص قلب و ترجیحا به فوق تخصص یا فلوشیپ الکتروفیزیولوژی قلب مراجعه کرد. شاید بد نباشد فرق این دو را بدانید:
متخصص قلب و عروق پس از دوره پزشکی عمومی وارد دوره آموزشی تخصص قلب و عروق می شود که به دستیاری یا رزیدنتی شهرت دارد. این دوره آموزشی رزیدنتی قلب و عروق در دانشگاه های ایران معمولا 4 سال طول می کشد. در طول این دوره دستیار قلب و عروق زیر نظر اساتید در زمینه های مختلف بیماری های قلب به صورت کلی و عملی آموزش می بیند.
آن دسته از متخصصان قلب و عروق که علاقه داشته باشند می توانند تحصیلات خود را ادامه دهند و فلوشیپ الکتروفیزیولوژی قلب و پیس میکر را طی کنند. طول مدت این دوره به طور معمول یک و نیم تا دو سال است. در این دوره پزشکان به طور اختصاصی با کارکرد الکتروفیزیلوژی قلب و اختلالات آن، روشهای تشخیص و درمان های مختلف این بیماری ها آشنا می شوند. از مواردی که در این دوره به پزشکان مربوطه آموزش داده می شود کارگذاری پیس میکر و آی سی دی (ICD) است که در ادامه بیشتر در این باره صحبت می کنیم.
همان طور که دیدید فعالیت الکتریکی قلب اساس و پایه کار پمپ قلب است. هرگونه اختلال در فعالیت الکتریکی قلب روی تعداد ضربان قلب تاثیر منفی می گذارد و تعداد آن را بیشتر یا کمتر از حد می نماید. به مشکلات ضربان قلب که به این ترتیب حاصل می شود آریتمی می گویند. اصولا برای راحت فهمیدن موضوع، آریتمی را می توان به دو دسته کلی تقسیم کرد: برادی آریتمی یا کند شدن ضربان قلب و تاکی آریتمی یا تند زدن قلب.
برادی آریتمی یعنی این که:
اگر تعداد ضربان قلب در حالت استراحت ولی بیدار کمتر از چهل باشد یا
تعداد ضربان قلب در حالت خواب کمتر از سی باشد یا
قلب در میان تپش دچار وقفه بیش از سه ثانیه شود.
تاکی آریتمی یعنی این که قلب بیش از حد لازم برای فعالیت مربوطه بتپد. به طور کلی در بزرگسالان هرگاه قلب با تعداد بیش از 180 بتپد باید از لحاظ احتمال تاکی آریتمی بررسی شود.
بیماری که قلبش کندتر و آهسته تر از حد طبیعی می تپد معمولا با غش یا زمین خوردن نزد پزشک می رود. بهتر است برای کسانی که به دلیل غش یا زمین خوردن نزد پزشک می روند و سن بالا دارند نوار قلب و حتی هولتر 24 ساعته قلب درخواست شود.
بیماری که قلبش تندتر از حد طبیعی می تپد به طور معمول با شکایت تپش قلب نزد پزشک مراجعه می کند یا با احساس این که در دلش ناگهان چیزی فرو می ریزد. اگر تپش قلب بسیار تند باشد می تواند باعث غش کردن و افتادن شود.
در واقع کارکرد الکتریکی قلب کار پمپ های عضلانی قلب را شروع می کند : چگونه؟ در دهلیز راست یک غده ی کوچک وجود دارد به نام گره سینوسی دهلیزی. این گره به طور خودکار و اتوماتیک موج الکتریکی تولید می کند. این موج الکتریکی درست مانند استارت برای پمپ عضلانی قلب است. بدون این موج الکتریکی فعالیت پمپ قلب متوقف می شود. یعنی پیش از هر تپش قلب یک موج الکتریکی تولید می شود و قلب را می پیماید. پس هر بیماری که تولید موج الکتریکی را کم کند باعث کند شدن ضربان قلب می شود.
موج الکتریکی تولید شده در گره سینوسی دهلیزی سلول به سلول گسترش می یابد و همه دهلیز راست و چپ را فرا می گیرد. وقتی موج الکتریکی همه سلولهای دهلیزها را فرا گرفت، این دو دهلیز منقبض می شوند و خون درون دهلیزها را به سمت بطنها پمپ می کند.
این موج الکتریکی فقط از یک نقطه می تواند به بطنها برسد. به این نقطه گره دهلیزی بطنی گفته می شود. موج الکتریکی از گره دهلیزی بطنی به راه های تخصصی انتقال موج الکتریکی وارد شده و به سرعت بطن راست و چپ را فرا می گیرد. پس از این که موج الکتریکی هر دو بطن را فعال کرد، هر دو بطن منقبض می شوند و خون را پمپ می کنند.
پس می بینیم که به دلیل هر بیماری اگر گره دهلیزی بطنی نتواند برخی از امواج الکتریکی را رد کند، ضربان قلب کند می شود. کم شدن تعداد نبض و کند شدن ضربان قلب باعث می شود خون کمتری به بدن پمپ شود: یعنی خون کمتری به مغز پمپ می شود و سیاهی رفتن چشم و غش کردن و افتادن در پی دارد.
قلب یک عضله توخالی ست که از همه بدن خون را دریافت می کند. بخش راست قلب پس از دریافت خون، آن را به شش ها پمپ می کند. خون در شش ها دی اکسید کربن خود را از دست می دهد و به جای آن اکسیژن جذب می کند. خون سرشار از اکسیژن به بخش چپ قلب برمی گردد. بخش چپ قلب تلمبه قوی تری است و خون سرشار از اکسیژن را به همه بدن پمپ می کند.
هر بخش قلب (راست و چپ) دو حفره دارد. به عبارت دیگر قلب روی هم چهار حفره دارد: دهلیز راست، بطن راست، دهلیز چپ و بطن چپ. دهلیزها محلی از قلب هستند که وظیفه ی دریافت خون را به عهده دارند. دهلیز راست خون را از همه بدن و دهلیز چپ خون را از شش ها دریافت می کنند. بطن راست خون دارای دی اکسید کربن را به شش ها و بطن چپ خون پر اکسیژن را به همه بدن پمپ می کند.
